بیشتر کاربران لینوکس در ابتدای مسیر یادگیری خود با دستورهای پایهای مانند cd، mv و ls آشنا میشوند. با این حال، دستورهای کوتاه و بسیار کاربردی دیگری نیز وجود دارند که کار با ترمینال را سادهتر میکنند. در ادامه به معرفی ۴ دستور بسیار کوتاه میپردازیم که به دلیل سادگی و کارایی بالا، برای همیشه در ذهنتان باقی خواهند ماند.
دستور cat؛ نمایش و مدیریت سریع محتوای متنی
دستور cat یکی از بهترین ابزارها برای مشاهده سریع محتوای یک فایل متنی بدون نیاز به باز کردن آن در ویرایشگرهای متنی است. برای مثال، با اجرای دستور cat notes.txt میتوانید محتویات فایل را مستقیماً در ترمینال ببینید.
این دستور سوییچهای کاربردی مختلفی دارد؛ مثلاً سوییچ -b خطوط متن را شمارهگذاری میکند و سوییچ -A تمامی کاراکترهای پنهان را نمایش میدهد. همچنین با نوشتن نام چند فایل به صورت cat file1 file2 میتوانید محتوای آنها را پشت سر هم مشاهده کنید. یکی دیگر از کاربردهای جالب آن، ساخت سریع فایلهای جدید در ترمینال و ذخیره آنها با کلیدهای ترکیبی CTRL + D است. جالب است بدانید که دستور tac نیز دقیقاً برعکس cat عمل کرده و محتوای فایل را از آخر به اول نشان میدهد.
دستور grep؛ ابزار قدرتمند جستجو در فایلها
دستور grep ابزاری چندمنظوره است که جستجوی الگوها و کلمات خاص را در فایلها بسیار آسان میکند. اگر به دنبال عبارت خاصی در فایلهای متنی خود هستید، میتوانید از دستور grep -i ‘search-term’ *.txt استفاده کنید. سوییچ -i باعث میشود جستجو به کوچک و بزرگ بودن حروف حساس نباشد.
همچنین سوییچ -r جستجو را به صورت بازگشتی (Recursive) در تمام پوشهها انجام میدهد و سوییچ -l به جای نمایش خطوط پیدا شده، فقط نام فایلهای حاوی آن عبارت را خروجی میدهد.
دستور df؛ ابزار کاربردی بررسی فضای دیسک
اگر میخواهید از وضعیت فضای خالی و مصرفشدهی پارتیشنهای خود مطلع شوید، دستور df (مخفف disk free) بهترین گزینه است. اجرای سادهی این دستور اطلاعات زیادی را نمایش میدهد، اما برای اینکه خروجی قابلفهمتر باشد، بهتر است از سوییچ -h استفاده کنید تا حجمها به صورت خوانا برای انسان (مانند مگابایت و گیگابایت) نمایش داده شوند.
سوییچ -H نیز اطلاعات را بر پایه توانهای ۱۰۰۰ (به جای ۱۰۲۴) نشان میدهد. همچنین دستور df –total در توزیعهای معروفی مانند اوبونتو، دبیان و مینت، جمع کل فضای دیسک را در انتهای جدول خروجی اضافه میکند.
دستور pwd؛ پیدا کردن سریع مسیر فعلی
دستور pwd (مخفف print working directory) وظیفه ساده اما بسیار حیاتی دارد: نمایش مسیر کامل پوشهای که هماکنون در آن قرار دارید.
این دستور زمانی که میخواهید فایلی را کپی کنید، انتقال دهید یا بین دستگاههای مختلف (مثلاً ترموکس گوشی و کامپیوتر لینوکسی خود) همگامسازی کنید، بسیار کاربردی است. کافی است این دستور را اجرا کنید تا مسیر دقیق پوشه را کپی کرده و در دستورات بعدی خود به کار ببرید.