پیکربندی یک سیستم‌عامل جدید ویندوز معمولاً با چالش‌های امنیتی و حریم خصوصی همراه است. با توجه به افزایش قابلیت‌های جمع‌آوری داده (Telemetry) در ویندوز، استفاده از ابزارهای متن‌باز و رایگان به کاربران اجازه می‌دهد بدون نیاز به خرید اشتراک‌های گران‌قیمت، امنیت سیستم خود را در بخش‌های مدیریت هویت، رمزنگاری داده‌ها و کنترل ترافیک شبکه ارتقا دهند. کدهای این برنامه‌ها به‌صورت عمومی قابل بررسی و حسابرسی امنیتی هستند.
مدیریت رمز عبور با Bitwarden
نرم‌افزار Bitwarden یک ابزار مدیریت رمز عبور متن‌باز (تحت مجوز GPL-3.0 برای کلاینت و AGPL-3.0 برای سرور) است که از معماری رمزنگاری صفر-دانش (Zero-Knowledge) استفاده می‌کند. در این روش، داده‌های گاوصندوق کاربر به‌صورت محلی و با کلید مشتق‌شده از رمز عبور اصلی رمزگذاری می‌شوند؛ بنابراین سرورهای شرکت سازنده هرگز به رمزهای عبور واقعی دسترسی ندارند. نسخه رایگان این ابزار روی دو دستگاه قابل استفاده است و کدهای آن در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ توسط مؤسسه Cure53 مورد حسابرسی امنیتی قرار گرفته است. همچنین نسخه سبک‌تری به نام Vaultwarden برای میزبانی شخصی روی داکر وجود دارد.
رمزنگاری دیسک با VeraCrypt
ابزار VeraCrypt یک نرم‌افزار قدرتمند برای رمزنگاری کامل دیسک سخت، پارتیشن‌ها یا ایجاد درایوهای مجازی رمزگذاری‌شده است. این برنامه که نسخه‌ای توسعه‌یافته از پروژه قدیمی TrueCrypt است، از الگوریتم‌های مدرنی مانند Argon2id استفاده می‌کند. برخلاف ابزار پیش‌فرض ویندوز (BitLocker)، نرم‌افزار VeraCrypt نیازی به تراشه سخت‌افزاری TPM ندارد، کدهای آن روی گیت‌هاب شفاف است و کلیدهای بازیابی را به حساب‌های ابری ارسال نمی‌کند.
کنترل ترافیک شبکه با Portmaster
دیوار آتش پیش‌فرض ویندوز کارایی مناسبی دارد اما جزئیات ارتباطات را نشان نمی‌دهد. Portmaster یک فایروال متن‌باز است که با نصب یک درایور در سطح هسته (Kernel-level) از طریق پلتفرم فیلترینگ ویندوز (WFP)، تمامی اتصالات شبکه را در لحظه بررسی می‌کند. این ابزار قابلیت‌هایی نظیر مسدودسازی خودکار ردیاب‌ها و بدافزارها، فعال‌سازی پیش‌فرض DNS امن (DoT یا DoH) و اعمال قوانین دسترسی مجزا برای هر برنامه را ارائه می‌دهد.
بهینه‌سازی و کاهش ردپای ویندوز با Win11Debloat
سیستم‌عامل ویندوز ۱۱ به‌طور پیش‌فرض شامل برنامه‌های غیرضروری (Bloatware) و سرویس‌های جمع‌آوری داده است. Win11Debloat یک اسکریپت متن‌باز در محیط PowerShell است که به کاربران اجازه می‌دهد برنامه‌های پیش‌فرض زائد را حذف، ارسال تله‌متری را غیرفعال و تبلیغات و شلوغی‌های رابط کاربری را پاک‌سازی کنند. کاهش سرویس‌های پس‌زمینه علاوه بر بهبود عملکرد، پتانسیل نفوذ و آسیب‌پذیری‌های سیستم را کاهش می‌دهد.