دانیلا روس جایزه فناوریهای پیشرفته رئیسجمهور ایالت باواریا را دریافت کرد
دانیلا روس (Daniela Rus)، مدیر آزمایشگاه علوم کامپیوتر و هوش مصنوعی امآیتی (CSAIL) و دارنده کرسی استادی پاناسونیک در علوم کامپیوتر، جایزه فناوریهای پیشرفته سال ۲۰۲۶ رئیسجمهور ایالت باواریا را به پاس خدمات برجستهاش در حوزه رباتیک، هوش مصنوعی و سیستمهای خودمختار (Autonomous Systems) دریافت کرد. این جایزه که به صورت مشترک از سوی دولت ایالتی باواریا و آکادمی علوم و علوم انسانی باواریا اعطا میشود، دارای بالاترین ارزش مالی در میان جوایز فناوری و مهندسی آلمان است. روس در ۲۳ ژوئیه این جایزه را در تالار هرکولس اقامتگاه مونیخ تحویل گرفت.
کمیته انتخاب به چهار محور اصلی در کارهای او اشاره کرد: مجموعههای رباتیک خودسازماندهنده (Self-organizing Robot Collectives)، رباتیک نرم (Soft Robotics)، تحرک خودپویا و هوش مصنوعی الهامگرفته از مغز. این حوزهها در مجموع نشاندهنده ۳۰ سال تلاش برای ساخت ماشینهایی هستند که میتوانند خارج از محیط آزمایشگاه و در شرایط پیشبینینشده، عملکرد پایدار داشته باشند.
این تلاشها در زمانی به ثمر رسیده است که «هوش مصنوعی فیزیکی» (Physical AI) به یکی از دغدغههای اصلی رهبران صنایع و سیاستگذاران تبدیل شده است. هنگام صحبت از همکاری انسان و ربات، نمونهها معمولاً به کارهای خانگی یا خطوط تولید کارخانهها محدود میشود؛ اما فعالیتهای روس ابعادی بسیار فراتر دارد. او در حال توسعه الگوریتمها و سیستمهایی است که رباتهای خودمختار را وارد حوزههای حملونقل، کشاورزی، پزشکی، امور خانگی و پایش محیطزیست میکند. او همچنین از پیشگامان رباتیک نرم است؛ حوزهای که در آن ماشینهای انعطافپذیر میتوانند ایمنتر و سازگارتر از رباتهای سخت و صلب با محیط اطراف خود تعامل داشته باشند.
تاکید همیشگی او بر اعطای هوش استدلال و سازگاری در دنیای واقعی به رباتها از طریق الگوریتمهای قابل توضیح بوده است.
blockquote>«هوش مصنوعی به ماشینها توانایی انجام کارهایی را میدهد که انسانها تمایلی به انجام آنها ندارند. این یک نبرد میان انسان و ماشین نیست؛ بلکه هر دو سیستمی را تشکیل میدهند که مشکلاتی را حل میکند که نه انسان و نه ماشین به تنهایی قادر به حل آنها نیستند.»
او در CSAIL رهبری آزمایشگاه رباتیک توزیعشده (Distributed Robotics Laboratory) را بر عهده دارد؛ جایی که این اصل منجر به ارائه راهکارهای شگفتانگیزی برای چالشهای دیرینه شده است. گروه تحقیقاتی او به ساخت یک ربات اوریگامی بلعیدنی کمک کرد که قادر است باتریهای سکهای بلعیده شده را از دستگاه گوارش کودکان خارج کند. آنها همچنین ناوگانی از قایقهای کوچک خودمختار را طراحی کردهاند که میتوانند خود را به شکل پل و سکو متصل کنند و آبراههای شهری را به زیرساختهایی با قابلیت تغییر شکل لحظهای تبدیل نمایند.
روس همچنین در اختراع «شبکههای عصبی مایع» (Liquid Neural Networks) نقش داشته است؛ معماری نوین هوش مصنوعی که از سیستم عصبی فشرده یک کرم یک میلیمتری الهام گرفته شده است. این شبکهها میتوانند تنها با ۱۹ نورون کنترلی، یک وسیله نقلیه را در محیطی ناشناخته هدایت کنند؛ بازدهی بالایی که معماریهای سنتی به هیچ وجه توان رقابت با آن را ندارند. این پژوهش باعث شد روس به همراه همکاران سابق خود در CSAIL یعنی رامین حسنی (Ramin Hasani)، الکساندر امینی (Alexander Amini) و ماتیاس لکنر (Mathias Lechner)، استارتآپ Liquid AI را تاسیس کنند تا مدلهایی را توسعه دهند که از همان ابتدا برای محدودیتهای سختافزاری دستگاهها بهینهسازی شدهاند.
لورنتسو ماسیا (Lorenzo Masia)، استاد سیستمهای زیسترباتیک هوشمند در دانشگاه فنی مونیخ، در بیانیهای مطبوعاتی خاطرنشان کرد: «دانیلا روس پیشگامی در رباتیک نرم و هوش مصنوعی فیزیکی است. این جایزه به مطرح شدن هرچه بیشتر این شاخه از علم کمک خواهد کرد.»
از دیگر افتخارات پیشین روس میتوان به مدال ادیسون IEEE در سال ۲۰۲۵ و جایزه جان اسکات در سال ۲۰۲۴ اشاره کرد. او عضوی از یاران مکآرتور (MacArthur Fellows) در سال ۲۰۰۲ است و به عضویت آکادمی ملی پزشکی فرانسه، آکادمی ملی مهندسی آمریکا و آکادمی هنر و علوم آمریکا انتخاب شده است. وی همچنین عضو ارشد انجمن ماشینهای حسابگر (ACM)، موسسه مهندسان برق و الکترونیک (IEEE) و انجمن پیشبرد هوش مصنوعی (AAAI) است.