هم‌زمان با رقابت شدید توسعه‌دهندگان دیتاسنتر برای سهم‌خواهی از سرمایه‌گذاری‌های کلان حوزه هوش مصنوعی، صف اتصال به شبکه برق بریتانیا با پروژه‌هایی پر شده است که احتمالاً هرگز ساخته نخواهند شد. این پدیده که از آن با عنوان «دیتاسنترهای شبح‌وار» (Phantom Data Centers) یاد می‌شود، زمان انتظار پروژه‌های واقعی را طولانی‌تر کرده و برنامه‌ریزی برای توسعه شبکه برق را با مشکل مواجه کرده است.
طرح سخت‌گیرانه Ofgem برای پاک‌سازی صف
سازمان تنظیم مقررات انرژی بریتانیا (Ofgem) طرحی را پیشنهاد کرده است تا این پروژه‌های صوری را از صف خارج کند. بر اساس این طرح، توسعه‌دهندگان ملزم به پرداخت سپرده‌های سنگین و غیرقابل استرداد خواهند بود که برای بزرگ‌ترین دیتاسنترها ممکن است به صدها میلیون دلار برسد. همچنین آن‌ها باید مشتریان خود را از قبل مشخص کرده و توانایی مالی خود را برای تکمیل پروژه اثبات کنند.
با این حال، Ofgem با یک چالش بزرگ روبه‌رو است؛ این اصلاحات باید آن‌قدر سخت‌گیرانه باشد که جلوی دلالان و پروژه‌های صوری را بگیرد، اما نباید به حدی برسد که پروژه‌های واقعی دیتاسنتر را به کشورهای دیگر فراری دهد و جاه‌طلبی‌های بریتانیا در حوزه هوش مصنوعی را به خطر بیندازد.
رشد نجومی تقاضای کاذب برق
صف اتصال به شبکه برق بریتانیا در اواخر سال ۲۰۲۴ به‌شدت شلوغ شد. طبق آمار Ofgem، بین نوامبر ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵، مجموع تقاضای انرژی پروژه‌های موجود در صف از ۴۱ گیگاوات به ۱۲۵ گیگاوات افزایش یافته است که ۷۳ گیگاوات آن مربوط به دیتاسنترهای جدید است؛ رقمی معادل ۱.۵ برابر اوج مصرف کل بریتانیا در سال گذشته.
پیش از این، هزینه ورود به صف اتصال تنها چند هزار دلار بود. به همین دلیل، توسعه‌دهندگان بدون داشتن برنامه‌ای دقیق، برای رزرو برق اقدام می‌کردند تا در صورت تداوم تقاضای بالا برای پردازش ابری، از بازار عقب نمانند. این موضوع باعث ورود واسطه‌هایی شده که هدفشان صرفاً گرفتن حق امتیاز برق و فروش گران‌تر زمین به شرکت‌های دیتاسنتر است؛ پدیده‌ای که کارشناسان آن را به دلالان بلیط کنسرت تشبیه می‌کنند.
پیامدهای اصلاحات جدید بر بازار هوش مصنوعی
حذف این پروژه‌های شبح‌وار به اپراتورهای شبکه کمک می‌کند تا ارتقا و توسعه شبکه را با دقت بیشتری برنامه‌ریزی کنند و از هدررفت سرمایه در بخش‌هایی که نیازی به ظرفیت اضافی ندارند، جلوگیری شود. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که هزینه‌های سنگین جدید ممکن است بازیگران کوچک‌تر و نوآور در حوزه هوش مصنوعی را از بازار بریتانیا حذف کند و این کشور را در مقایسه با بازار آمریکا و سایر کشورهای اروپایی کم‌جاذبه‌تر کند.