جنجال بر سر ادعای OpenAI در حل معادله ۲۰۰ ساله «ناویر-استوکس» با هوش مصنوعی

جنجال بر سر ادعای OpenAI در حل معادله ۲۰۰ ساله «ناویر-استوکس» با هوش مصنوعی

شرکت OpenAI اعلام کرد که به کمک هوش مصنوعی موفق به حل یکی از بزرگ‌ترین و قدیمی‌ترین مسائل ریاضی جهان شده است؛ معادله ۲۰۰ ساله «ناویر-استوکس» (Navier-Stokes) که رفتار طبیعی مایعات و گازها را توصیف می‌کند. با این حال، این دستاورد بزرگ بلافاصله با اتهاماتی از سوی جامعه دانشگاهی مواجه شد. تریستان باک‌مستر (Tristan Buckmaster)، ریاضی‌دان دانشگاه نیویورک، مدعی است که OpenAI پس از اطلاع از پژوهش‌های او و همکارش، لونت آلپوگه (Levent Alpöge) -پژوهشگر شرکت Anthropic- با عجله اقدام به حل این مسئله کرده و حتی سعی داشته در نحوه تخصیص اعتبار این کشف مداخله کند.

جزئیات فنی و هزینه‌های پروژه OpenAI

معادله ناویر-استوکس یکی از مسائل هزاره موسسه ریاضی کلی (Clay Millennium) است که جایزه‌ای یک میلیون دلاری برای حل آن تعیین شده است. سباستین بوبک (Sebastien Bubeck)، پژوهشگر ارشد OpenAI، اعلام کرد که این شرکت از ۲۸ اوت آموزش مدل هوش مصنوعی جدیدی را با توانایی‌های پیشرفته ریاضی آغاز کرد. به گفته او، پس از شنیدن شایعاتی مبنی بر پیشرفت Anthropic در حل این مسئله، OpenAI منابع بیشتری را به این کار اختصاص داد. در نهایت، بیش از ۱۰۰۰ عامل هوش مصنوعی (Agent) در طول ۵۰ ساعت کار مداوم به راه‌حل نهایی دست یافتند که با زبان برنامه‌نویسی Lean نیز فرموله‌سازی و تایید شد. مارک چن (Mark Chen)، مدیر بخش تحقیقات OpenAI، هزینه پردازش محاسباتی این پروژه را «میلیون‌ها دلار» اعلام کرده است.

اتهام استفاده از دستاوردهای دیگران و پاسخ OpenAI

در مقابل، باک‌مستر و آلپوگه مستنداتی را منتشر کردند که نشان می‌دهد آن‌ها پیش از این با استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی مانند Claude و Codex به پیشرفت‌های کلیدی در این زمینه دست یافته بودند. باک‌مستر مدعی است OpenAI پس از آگاهی از فعالیت آن‌ها، منابع عظیمی را بسیج کرده است. او همچنین ادعا کرد که OpenAI به او پیشنهاد داده بود مقاله‌ای را منتشر کند که در آن اعلام شود مسئله توسط مدل داخلی OpenAI حل شده، اما نام آلپوگه از آن حذف شود؛ ادعایی که بوبک و سام آلتمن، مدیرعامل OpenAI، آن را به شدت تکذیب کرده‌اند.

مدیران OpenAI هرگونه دسترسی مستقیم به داده‌ها یا پرامپت‌های این دو پژوهشگر در ابزار Codex را رد کرده‌اند، هرچند در پست وبلاگی خود پذیرفته‌اند که احتمال دارد داده‌های ناشناس‌سازی‌شده حاصل از استفاده آن‌ها از محصولات OpenAI به بهبود مدل‌های این شرکت کمک کرده باشد. بوبک با تبریک به این دو پژوهشگر تاکید کرد که راه‌حل ارائه‌شده توسط مدل OpenAI تفاوت‌های ساختاری عمده‌ای با کار آن‌ها دارد. با این حال، به نظر می‌رسد بحث و جدل بر سر مالکیت معنوی این دستاورد بزرگ ریاضی در عصر هوش مصنوعی همچنان ادامه داشته باشد.