پیشتازی چین در تولید ربات‌های انسان‌نما؛ فاصله تا نقطه عطف کاربردی چقدر است؟

گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که چین با در اختیار داشتن بیش از ۹۰ درصد از سهم بازار، به رهبر بی‌رقیب عرضه ربات‌های انسان‌نما در جهان تبدیل شده است. بر اساس تحلیل چتم هاوس (Chatham House)، حجم عرضه جهانی این ربات‌ها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد سالانه ۳۰۰ درصدی به بیش از ۲۲ هزار دستگاه رسیده و پنج تولیدکننده برتر جهان همگی چینی هستند. با این حال، کارشناسان معتقدند این حجم از تولید بیشتر یک حباب ناشی از ظرفیت‌های تولیدی است تا یک پیشرفت انقلابی در عملکرد کاربردی ربات‌ها.

کاربرد فعلی و محدودیت‌های فنی ربات‌های انسان‌نما

در حال حاضر، کاربرد اصلی این ربات‌ها فراتر از نمایش‌های تبلیغاتی نرفته است. آمارهای موجود نشان می‌دهد که ۳۳.۶ درصد از کاربردها مربوط به بخش سرگرمی و نمایش و ۲۷ درصد مربوط به جمع‌آوری داده و تحقیقات است؛ در حالی که سهم تولید هوشمند، انبارداری و لجستیک روی‌هم‌رفته زیر ۲۰ درصد باقی مانده است. این یعنی ربات‌ها هنوز به جای حضور در خطوط تولید کارخانه‌ها، در حال جمع‌آوری داده‌های آموزشی یا اجرای نمایش هستند. نقص در طول عمر باتری، ناوبری خودکار، تصمیم‌گیری برای توقف، ظرافت در جابجایی اشیاء و بینایی در شرایط انسداد بصری از جمله ضعف‌های فنی هستند که حتی در بازی‌های جهانی ربات‌های انسان‌نما نیز مشهود بوده‌اند.

پیشرفت‌های سخت‌افزاری و تعریف «لحظه چت‌جی‌پی‌تی»

با وجود این ضعف‌ها، پیشرفت‌های سخت‌افزاری قابل‌توجهی ثبت شده است؛ برای مثال شرکت AgiBot مدعی شارژدهی ۱۰ ساعته است و Linkerbot خطای مکان‌یابی دست‌های چابک خود را به کمتر از ۰.۲ میلی‌متر کاهش داده است. با این حال، فعالان صنعت «لحظه چت‌جی‌پی‌تی» (ChatGPT moment) برای ربات‌های انسان‌نما را زمانی می‌دانند که ربات بتواند در یک محیط کاملاً ناآشنا قرار گیرد و تنها با دستور متنی یا صوتی، حدود ۸۰ درصد از وظایف جدید را بدون برنامه‌نویسی قبلی انجام دهد.

پیش‌بینی‌ها و سیاست‌های حمایتی دولت چین

درباره زمان رسیدن به این نقطه عطف، نظرات متفاوتی وجود دارد. وانگ شینگ‌شینگ، بنیان‌گذار Unitree، این بازه را بین ۲ تا ۱۰ سال تخمین می‌زند، در حالی که وانگ شیائوگانگ، رئیس ACE Robotics، پایان سال ۲۰۲۷ را هدف‌گذاری کرده است. در حال حاضر، بخش عمده درآمد شرکتی مثل Unitree از دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها تأمین می‌شود و سهم فروش صنعتی آن تنها ۹ درصد است. دولت چین نیز با قرار دادن ربات‌های انسان‌نما در صنایع نوظهور استراتژیک دوره ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ و تخصیص بودجه‌های نوآوری کلان، در حال شتاب‌بخشی به این مسیر است.