نویسندگانی که منتظر دریافت سهم خود از توافق ۱.۵ میلیارد دلاری شرکت هوش مصنوعی Anthropic بابت نقض حق تکثیر (کپی‌رایت) بودند، با ایمیل‌های غافلگیرکننده‌ای مواجه شده‌اند که نشان می‌دهد ناشران و آژانس‌های ادبی سهمی از این مبالغ را مطالبه کرده‌اند. این موضوع اعتراض گسترده نویسندگان را در شبکه‌های اجتماعی به همراه داشته است.
سال گذشته، در پی شکایت گروهی از Anthropic، دادگاه رای داد که آموزش مدل‌های هوش مصنوعی روی آثار دارای کپی‌رایت تحت دکترین «استفاده منصفانه» قانونی است، اما استفاده از نسخه‌های غیرقانونی و دزدی مجاز نیست. طبق شرایط این توافق که در ژوئیه گذشته به تأیید نهایی رسید، به نویسندگان نزدیک به ۵۰۰ هزار اثر، مبلغ ۳,۰۰۰ دلار به ازای هر اثر پرداخت می‌شود. اگر کتاب همچنان توسط یک ناشر سنتی در حال چاپ باشد، این مبلغ به صورت ۵۰-۵۰ بین نویسنده و ناشر تقسیم می‌شود؛ اما اگر کتاب به صورت ناشر-مؤلف (self-published) منتشر شده باشد یا حق انتشار آن به نویسنده بازگشته باشد، کل مبلغ متعلق به نویسنده خواهد بود.
ادعاهای نادرست ناشران و آژانس‌های ادبی
با این حال، گزارش‌های متعددی نشان می‌دهد ناشران مبالغی فراتر از سهم قانونی خود را مطالبه کرده‌اند. برای نمونه، اپریل هنری (April Henry)، نویسنده رمان‌های معمایی، اعلام کرد که انتشارات HarperCollins سهمی از کتابی را مطالبه کرده که حق انتشار آن ۱۷ سال پیش به او بازگشته بود. همچنین ویکتوریا استراوس (Victoria Strauss) از وبلاگ Writers Beware گزارش داده که شکایت‌های نویسندگان به دو دسته تقسیم می‌شود: ناشرانی که برای آثار خارج از قرارداد خود ادعای مالکیت دارند و ناشرانی که به جای سهم ۵۰ درصدی، کل ۱۰۰ درصد مبلغ را مطالبه کرده‌اند.
به گفته استراوس و ماری راسنبرگر (Mary Rasenberger)، مدیرعامل انجمن نویسندگان (Authors Guild)، این مشکل بیشتر ناشی از ضعف در سیستم‌های ثبت سوابق ناشران و فرآیند پیچیده توافق است تا سوءنیت عمدی. برخی ناشران نیز اعلام کرده‌اند که این یک خطا بوده و از Anthropic خواسته‌اند آن را اصلاح کند. علاوه بر ناشران، برخی آژانس‌های ادبی نیز که اساساً مالک حق تکثیر نیستند، سهمی از این مبالغ را مطالبه کرده‌اند که با انتقاد شدید نویسندگانی مانند کورتنی میلان (Courtney Milan) مواجه شده است.
نحوه اعتراض نویسندگان به سهم‌خواهی‌ها
انجمن نویسندگان راهنمایی‌هایی را برای اعتراض به این ادعاهای نادرست منتشر کرده است. بر اساس این دستورالعمل، برای اینکه نویسنده‌ای بتواند ادعای مالکیت ۱۰۰ درصدی بر کتاب خود داشته باشد، فرآیند بازگشت حق انتشار اثر باید قبل از تاریخ ۱۰ اوت ۲۰۲۲ (تاریخ دانلود آثار در توافق‌نامه) نهایی شده باشد.