آشنایی با «رادیکال اینترنت»؛ فردی که به توسعه ایمیل در مایکروسافت و ورود AT&T به دنیای آنلاین کمک کرد
تام اولسین (Tom Evslin) هدایت پروژه «ورلدنت» (WorldNet) را در شرکت AT&T بر عهده داشت و به توسعه پایههای آنچه بعداً به «مایکروسافت اکسچنج» (Microsoft Exchange) و «اوتلوک» (Outlook) تبدیل شد، کمک کرد. او زمانی در مایکروسافت حضور داشت که این شرکت هنوز در حال بررسی نحوه مواجهه با پدیده نوظهوری به نام اینترنت بود.
اولسین خود را یکی از «رادیکالهای اینترنت» مایکروسافت در اوایل دهه ۱۹۹۰ توصیف میکند؛ زمانی که این شرکت برای دفع تهدید «لوتوس نوتس» (Lotus Notes) در حال توسعه «اکسچنج سرور» (Exchange Server) بود. اولسین میگوید:
blockquote>«بیل گیتس تمایل داشت تلاش و پول زیادی را صرف اکسچنج کند، زیرا بهشدت از لوتوس نوتس هراس داشت. او احساس میکرد لوتوس نوتس میتواند مانند ویندوز به یک پلتفرم تبدیل شود و تهدیدی عظیم برای مایکروسافت باشد. از این رو، او اکسچنج را یک قاتل برای لوتوس نوتس میدید.»
اما نگاه اولسین به اکسچنج متفاوت بود، «چون من یک متخصص ایمیل بودم.» او و دیگر رادیکالهای اینترنت مایکروسافت میخواستند عرضه محصولات بعدی تا زمان هماهنگسازی کامل آنها با اینترنت به تعویق بیفتد، اما گیتس مخالفت کرد. اولسین میگوید: «بیل تا حدی بهدرستی گفت که ما احتمالاً از جدول زمانی عقب هستیم و همیشه به دنبال بهانهای برای تأخیر میگردیم. بنابراین او تصمیم گرفت عرضه محصولات بعدی از جمله آفیس، اکسچنج و ویندوز انتی (NT) را پیش ببرد و سپس نگران اینترنت باشد؛ تصمیمی که من آن را یک اشتباه میدانستم.»
اولسین مجذوب پتانسیل اینترنت بود و از موضع گیتس ناامید شد. او مسئول درگاهها (Gateways) در اکسچنج بود؛ سرویسهایی که یک سیستم ایمیل را به سیستم دیگری متصل میکردند. برخی از آنها اتصال به «کامپیوسرو» (CompuServe) را برقرار میکردند و برخی دیگر به «امسیآی میل» (MCI Mail)، یکی از اولین سرویسهای تجاری ایمیل در آمریکا، متصل میشدند. اولسین میگوید: «ما یک درگاه کوچک داشتیم که کار زیادی روی آن انجام نداده بودیم؛ درگاهی به نام درگاه SMTP که ایمیلهای پروتکل SMTP مورد استفاده در اینترنت را متصل میکرد، چرا که خود اینترنت هنوز بهطور گسترده استفاده نمیشد.»
اما آیا حق با گیتس بود؟ فقط برای مدتی کوتاه. در حالی که مشتریان سازمانی مایکروسافت اصرار داشتند ارتباطات از طریق اینترنت ایمن نیست، اولسین میگوید: «ناگهان حجم عظیمی از درخواستها برای این درگاه SMTP دریافت کردیم. وقتی بررسی کردم، متوجه شدم که ایمیلهای بیشتری در حال انتقال از طریق اینترنت هستند.» شاید موضع رسمی شرکتها منفی بود، اما کارمندان نظر دیگری داشتند. اولسین میگوید: «مهندسان آنها در حال ارتباط در اینترنت بودند و مدیران در آن زمان متوجه این موضوع نمیشدند.»
سپس نوبت به برنامهای رسید که بعداً به اوتلوک تبدیل شد. اولسین توضیح میدهد: «از همان ابتدا میخواستیم کلاینت اکسچنج از گرافیک و فونتها پشتیبانی کند تا بتوان ایمیل را مانند یک سند ورد (Word) قالببندی کرد. اما جایی که پیشرفت کافی نداشتیم این بود که همچنان دو موتور قالببندی جداگانه داشتیم، بنابراین کلاینتهای Word و Outlook آنطور که من فکر میکردم باید ادغام میشدند، هرگز ادغام نشدند.»
مدتی پس از آنکه گیتس تصمیم گرفت محصولات را قبل از یکپارچهسازی عمیقتر با اینترنت عرضه کند، شرکت AT&T از اولسین دعوت کرد تا استراتژی اینترنت آنها را توسعه دهد. در آن زمان، AT&T برنامهای مشخص برای اینترنت نداشت. این شرکت با شبکههای اختصاصی کلنجار رفته بود، اما اولسین معتقد بود AT&T باید به یک ارائهدهنده خدمات اینترنتی (ISP – Internet Service Provider) تبدیل شود. او میگوید: «AT&T همیشه توهم تامینکننده محتوا بودن را داشت.»
اولسین همچنین طرفدار مدل قیمتگذاری نامحدود (All-you-can-eat) بود؛ مدلی که ارائهدهندگان کوچکتر امتحان کرده بودند اما AT&T هنوز آن را نیازموده بود. او یادآوری میکند: «بحثهای داخلی زیادی وجود داشت و میگفتند نمیتوان یک سرویس جدید را در کمتر از هفت سال راهاندازی کرد.» با توجه به سرعت بالای تغییرات، هفت سال زمان بسیار طولانی بود. «من گفتم راهحل این است که آن را سریع راهاندازی کنیم و سپس خود را وفق دهیم.»
سرویس ورلدنت دسترسی مستقیم به اینترنت را برای مشتریانی فراهم کرد که به پورتالها، شبکههای اختصاصی و قبوض تلفن نجومی عادت کرده بودند. تقاضا چنان سریع رشد کرد که AT&T مجبور شد ثبتنامها را کنترل کند تا مبادا این سرویس به نام مستعار «آمریکا آن هولد» (America On Hold) دچار شود؛ لقبی که به سرویس «آمریکا آنلاین» (AOL) داده میشد.
با اوجگیری اینترنت، اولسین به فناوری دیگری علاقهمند شد: انتقال صدا بر روی پروتکل اینترنت یا ویپ (VoIP – Voice over IP). او اذعان میکند که پذیرش این فناوری در داخل AT&T غیرممکن بود. بنابراین، در سال ۱۹۹۷، اولسین مجدداً جابهجا شد تا شرکت ITXC را به عنوان یک ارائهدهنده عمدهفروشی خدمات VoIP تأسیس کند.