گزارش‌های مالی نیمه نخست سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد که چهار تولیدکننده بزرگ تراشه‌های هوش مصنوعی در چین گام‌های بلندی را به سمت سودآوری و بلوغ تجاری برداشته‌اند. در این میان، شرکت MetaX با ثبت درآمد ۱.۳۲۴ میلیارد یوانی (رشد ۴۴.۶۷ درصدی نسبت به سال قبل) و سود خالص ۶۱۲ میلیون یوانی، توانسته است زیان ۱۸۶ میلیون یوانی سال گذشته خود را جبران کند و به سودآوری برسد؛ هرچند سود خالص بدون احتساب اقلام غیرتکراری آن همچنان منفی ۴۹ میلیون یوان است که البته کاهش ۷۵.۸۳ درصدی زیان را نشان می‌دهد.
وضعیت مالی و عرضه اولیه سهام رقبای چینی
سه عضو دیگر این گروه چهارگانه یعنی Moore Threads، Biren و Enflame هنوز به سودآوری کامل نرسیده‌اند، اما رشد درآمدهای چشمگیری را ثبت کرده‌اند. Moore Threads با درآمد ۱.۷۳۶ میلیارد یوانی رشد ۱۴۷.۴۱ درصدی را تجربه کرده است. درآمد Biren با جهش خیره‌کننده ۱۹۹۷.۶ درصدی به ۱.۲۳۶ میلیارد یوان رسیده و Enflame نیز با درآمد ۱.۱۲ میلیارد یوانی، رشد ۲۷۹.۰۸ درصدی را ثبت کرده است. شرکت Enflame فرآیند پذیره‌نویسی عمومی خود را برای عرضه ۴۳.۰۳ میلیون سهم جدید (معادل حدود ۱۰ درصد از سهام پس از عرضه) با هدف جذب ۶ میلیارد یوان آغاز کرده است تا فرآیند ورود هر چهار شرکت به بازار سرمایه تکمیل شود.
تفاوت در رویکردهای فنی و اکوسیستم نرم‌افزاری
این چهار شرکت مسیرهای فنی متفاوتی را دنبال می‌کنند. شرکت‌های Moore Threads، MetaX و Biren مسیر پردازنده‌های گرافیکی چندمنظوره (GPGPU) سازگار با اکوسیستم CUDA انویدیا را برگزیده‌اند. در مقابل، Enflame معماری اختصاصی (DSA) را همراه با پلتفرم نرم‌افزاری بومی خود یعنی TopsRider انتخاب کرده که با CUDA سازگار نیست.
کاهش سهم Nvidia و فرصت‌سازی برای تراشه‌های بومی
محدودیت‌های صادراتی ایالات متحده علیه چین، بازار کارت‌های شتاب‌دهنده Nvidia را در این کشور تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس گزارش IDC، در سال ۲۰۲۵ حدود ۴ میلیون کارت شتاب‌دهنده هوش مصنوعی در چین عرضه شد که سهم Nvidia حدود ۵۵ درصد بود، در حالی که تولیدکنندگان چینی با عرضه ۱.۶۵ میلیون دستگاه، سهمی ۴۱ درصدی را به خود اختصاص دادند. در این بازار، بخش HiSilicon هواوی بزرگ‌ترین تأمین‌کننده داخلی و بخش تراشه علی‌بابا در رتبه دوم قرار دارند.
کاهش دسترسی به محصولات Nvidia موجب شده است تا آزمایشگاه‌های بزرگ هوش مصنوعی چین مانند DeepSeek، توسعه‌دهندگان مدل GLM (شرکت Zhipu AI) و توسعه‌دهندگان مدل Kimi (شرکت Moonshot) مدل‌های خود را با شتاب‌دهنده‌های بومی از جمله Huawei Ascend، MetaX و Moore Threads سازگار کنند. مؤسسه مشاوره CIC پیش‌بینی می‌کند که بازار شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی چین تا سال ۲۰۲۸ از مرز یک تریلیون یوان عبور کند و سهم راهکارهای بومی در آن به حدود ۹۰ درصد برسد.
هزینه‌های سنگین تحقیق و توسعه
با وجود رشد درآمد، هزینه‌های سنگین تحقیق و توسعه (R&D) همچنان مانع بزرگی بر سر راه سودآوری کامل این شرکت‌هاست. در نیمه نخست سال، MetaX حدود ۳۹.۶۵ درصد، Moore Threads حدود ۴۴.۳۰ درصد و Biren حدود ۶۵ درصد از درآمد خود را صرف تحقیق و توسعه کرده‌اند. تحلیل‌گران معتقدند چالش اصلی این شرکت‌ها، توانایی پیوند دادن تحقیق و توسعه، عملکرد تراشه، اکوسیستم نرم‌افزاری و سفارش‌های مشتریان در یک زنجیره سودآور و پایدار خواهد بود.