طبق اطلاعات افشاشده در متن حریم خصوصی نسخه پنجم بتا از iOS 27، شرکت Apple در حال توسعه یک سیستم اصالتسنجی تصویر (photo provenance system) با نام «Apple Reference Image» است. این قابلیت به کاربران اجازه میدهد واقعی بودن و ثبت شدن عکس با گوشی iPhone را راستیآزمایی کنند، هرچند این ویژگی هنوز به صورت فعال در دسترس قرار نگرفته است.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، حالت جدیدی به نام «Reference» به برنامه دوربین (Camera) اضافه خواهد شد. با انتخاب این حالت، دادههای مربوط به اصالت تصویر در متاداده (metadata) فایل ذخیره میشوند تا تصاویری که در این حالت ثبت میشوند، قابلیت اصالتسنجی داشته باشند.
فرآیند راستیآزمایی با لمس نشانگر Reference روی عکس آغاز میشود. در این مرحله، دادههای حسگر، امضای سختافزاری حسگر، بازه زمانی ثبت و شناسه اختصاصی به سرورهای رایانش ابری خصوصی (Private Cloud Compute یا PCC) شرکت Apple ارسال میشود. سرورهای PCC با بررسی این دادهها مشخص میکنند که آیا عکس توسط دوربین واقعی ثبت شده است یا خیر، سپس یک شناسه منحصربهفرد به آن اختصاص داده و نسخه تأییدشده را به دستگاه کاربر بازمیگردانند. طبق توضیحات سند حریم خصوصی، Apple دادههای حسگر، هش و نتایج ارزیابی را دریافت میکند اما خودِ عکس خام (raw photo) را دریافت نمیکند.
شرکت Apple همچنین این امکان را دارد که از تأیید تصاویری که حسگر آنها مشکوک یا دستکاریشده به نظر میرسد خودداری کند و حتی مجوز تصاویری را که قبلاً تأیید شدهاند، به صورت پسینی لغو نماید.
عکسهای تأییدشده در دستگاههای iPhone، iPad و Mac قابل مشاهده هستند و نشانگر Reference روی سیستمعامل macOS نیز قابل کلیک است. با توجه به اینکه این قابلیت نیازمند عکاسی در حالت اختصاصی Reference است، به نظر میرسد مخاطب اصلی آن عکاسان حرفهای، روزنامهنگاران و افرادی باشند که به اثبات اصالت تصاویر نیاز دارند. همچنین اشاره به عبارت «عکسها یا ویدیوها» و «راشهای برشنخورده» (uncropped footage) نشان میدهد این ویژگی احتمالاً از ویدیوها نیز پشتیبانی خواهد کرد.
حالت Reference مدرکی مبتنی بر سختافزار ارائه میدهد که ثابت میکند تصویر توسط یک حسگر واقعی دوربین گرفته شده است؛ ابزاری کاربردی در دورانی که تصاویر تولیدشده توسط هوش مصنوعی (از جمله ابزارهای خود Apple مانند Image Playground) روزبهروز واقعیتر میشوند. در حال حاضر تولیدکنندگان دوربین مانند Leica، Sony و Nikon از استاندارد اعتبار محتوا (C2PA Content Credentials) استفاده میکنند و Google نیز آن را در سری Pixel 10 به کار گرفته است. سیستم اختصاصی Apple نیز نقشی مشابه را ایفا خواهد کرد.
چرا این خبر مهم است؟
با گسترش روزافزون ابزارهای هوش مصنوعی مولد و تولید تصاویر بسیار واقعگرایانه، تشخیص عکسهای واقعی از نمونههای ساختگی به یکی از چالشهای اصلی رسانهها و کاربران تبدیل شده است. اقدام Apple برای ارائه سیستم اصالتسنجی مبتنی بر سختافزار، گامی مهم در راستای مقابله با اخبار جعلی و بازگرداندن اعتماد به عکاسی خبری و مستند محسوب میشود.