گوشی‌های ساده (feature phone) دوباره در حال جلب توجه هستند؛ اما آیا این موضوع فقط یک موج زودگذر است یا روندی واقعی در بازار برای مقابله با گوشی‌های هوشمند همه‌فن‌حریف و پرمصرف به شمار می‌رود؟
مفهوم «گوشی ساده» هرگز تعریف کاملاً دقیقی نداشته و اکنون نیز مبهم‌تر شده است. منظور از این دستگاه‌ها، تلفن‌هایی است که آگاهانه قابلیت‌های خود را محدود می‌کنند. برخی از این گوشی‌ها از سیستم‌عامل‌های اختصاصی مانند مدل‌های جدید با برند Nokia و ویژگی‌های هوش مصنوعی (AI) ساخت شرکت HMD استفاده می‌کنند. برخی دیگر بر پایه سیستم‌عامل Android هستند، اما به‌گونه‌ای قفل شده‌اند که تجربی بدون حواس‌پرتی (distraction-free) ارائه دهند.
این دستگاه‌ها معمولاً نمایشگرهای کوچکی دارند که گاهی رابط کاربری (UI) سیاه‌وسپید و کمینه‌گرا را نمایش می‌دهند. برخی هنوز مانند گذشته دارای صفحه کلید فیزیکی هستند و برخی دیگر مانند HMD Asha 305 تنها از صفحه لمسی پشتیبانی می‌کنند. از دیگر نمونه‌های مطرح در این حوزه می‌توان به Light Phone III، Sidephone، گوشی‌های Qin و Mudita Kompakt اشاره کرد.
هدف اصلی این محصولات، درمان یا جلوگیری از اعتیاد دیجیتال (digital addiction) است که گوشی‌های هوشمند امروزی با نمایشگرهای بزرگ، تراشه‌های قدرتمند و اتصال اینترنت پرسرعت ایجاد می‌کنند؛ زیرا روی این گوشی‌ها نمی‌توان در شبکه‌های اجتماعی مانند TikTok به‌طور مداوم پرسه زد (doomscrolling).
وب‌سایت GSMArena از کاربران پرسیده است که آیا از یک گوشی ساده استفاده می‌کنند یا حاضر به استفاده از آن هستند و علت آن چیست؛ درمان اعتیاد دیجیتال یا دلایل دیگر؟
چرا این خبر مهم است؟
افزایش تمایل به گوشی‌های ساده نشان‌دهنده تغییر رفتار کاربران در برابر استفاده بیش از حد از گوشی‌های هوشمند و اعتیاد به فضای مجازی است. این روند تولیدکنندگان را به عرضه محصولات محدودشده و ابزارهای کنترل زمان استفاده سوق می‌دهد. همچنین احیای این بازار، فرصت‌های تجاری جدیدی برای برندهایی مانند HMD جهت عرضه مدل‌های نوین ایجاد می‌کند.
وضعیت کاربران ایرانی
گوشی‌های ساده به دلیل قیمت اقتصادی، شارژدهی طولانی و سادگی کارکرد، در بازار ایران محبوبیت زیادی میان اقشار مختلف دارند. علاوه بر این، با افزایش نگرانی‌ها از تمرکززدایی و اعتیاد به شبکه‌های اجتماعی، برخی کاربران ایرانی نیز به استفاده از این دستگاه‌ها به عنوان گوشی دوم یا جایگزین اصلی روی آورده‌اند.