کمیسیون اروپا طرح نهایی سرویس اینترنت ماهواره‌ای مستقل خود به نام IRIS را به تصویب رساند. این برنامه شامل طراحی دقیق منظومه ماهواره‌ای (satellite constellation)، آماده‌سازی برای تولید ماهواره‌ها و توسعه زیرساخت‌های زمینی و خدمات پرتاب است.
کمیسیون اروپا پس از آغاز مذاکرات در ژانویه امسال، توافق‌نامه‌ای را با سازندگان اروپایی و آژانس فضایی اروپا (ESA) به امضا رساند. این توافق‌نامه قیمت هدف برای هر ماهواره و میزان سرمایه‌گذاری مورد نیاز از سوی اپراتورهای خصوصی را مشخص می‌کند.
نکته جالب این است که توافق نهایی شامل ماهواره‌های بیشتری نسبت به برنامه اولیه است. با افزودن ۶۶ ماهواره دیگر، این شبکه در مجموع از ۳۴۸ ماهواره تشکیل خواهد شد. به گفته ESA، این ماهواره‌های اضافی برای تقویت توانمندی‌های شبکه در بخش‌های دفاعی، امنیتی و خدمات اضطراری ضروری هستند.
طبق برنامه‌ریزی، پرتاب نخستین ماهواره‌ها در سال ۲۰۲۹ انجام می‌شود و ارائه خدمات نیز مدت کوتاهی پس از آن در همان سال آغاز خواهد شد.
شبکه Starlink متعلق به SpaceX در حال حاضر بیش از ۱۰ هزار ماهواره فعال در مدار نزدیک زمین (low Earth orbit) دارد که نشان می‌دهد منظومه ماهواره‌ای اتحادیه اروپا در مقایسه با آن بسیار کوچک است. با این حال، سرویس IRIS برای کاربران عادی طراحی نشده است، بلکه در وهله اول توسط دولت‌های عضو اتحادیه اروپا و شرکایی مانند نروژ و ایسلند برای عملیات‌های حیاتی مانند مدیریت بحران، اقدامات بشردوستانه و نظارت بر مرزها به کار گرفته می‌شود.
با این وجود، قرار است این شبکه در آینده برای کسب‌وکارها و شهروندانی که در مناطق فاقد پوشش شبکه‌های سنتی یا دارای ارتباطات نامطمئن زندگی می‌کنند نیز در دسترس قرار گیرد.
چرا این خبر مهم است؟
این پروژه گامی کلیدی برای دستیابی اتحادیه اروپا به استقلال استراتژیک در حوزه ارتباطات فضایی و کاهش وابستگی به سرویس‌های تجاری آمریکایی مانند Starlink محسوب می‌شود. علاوه بر این، اختصاص زیرساخت‌های فضایی اختصاصی برای امور دفاعی و مدیریت بحران، اهمیت روزافزون فناوری‌های ماهواره‌ای را در امنیت ملی کشورها نشان می‌دهد.